Projektowanie dostępnych stron - definicja

Bariera językowa: (The language barrier)

Wiele stron internetowych jest dostępnych w tylko jednym języku - zazwyczaj języku ojczystym autora. W ten sposób wyklucza się dużą liczbę potencjalnych użytkowników, którzy nie rozumieją danego języka. Można przetłumaczyć stronę na kilka języków lub założyć, że goście użyją oprogramowania do tłumaczeń on-line. Ale nawet jeśli skorzystamy z komputerowego tłumaczenia, zawartość wielu stron i tak będzie niejasna dla niektórych użytkowników, gdyż tłumaczenia nie są doskonałe, szczególnie jeśli użyto żargonu (lub słownictwa typowego dla regionu).

Niezrozumiałe słownictwo: (The jargon barrier)

Nawet jeśli założymy, że użytkownik czyta stronę napisaną w języku ojczystym, nie ma żadnej gwarancji, że w pełni zrozumie jej treść. Co pojmie zwykły śmiertelnik ze strony poświęconej naukowej dyskusji o teorii pól kwantowych? Słowa pochodzą z języka ojczystego, ale treść jest niezrozumiała. Jeśli projektuje się stronę lub przygotowuje dokument przeznaczony dla masowego odbiorcy, to na autorze spoczywa odpowiedzialność zaprezentowania treści tak przejrzyście, jak to tylko możliwe (Zarządzający informacją publiczną powinni o tym zawsze pamiętać!). [Ktoś kiedyś zwrócił mi uwagę, że używając trudnego angielskiego słowa w oryginalnym tekście, sam popełniam ten błąd i łamię swoje własne zasady. Myślę, że to jednak pewna różnica: Trzeba spędzić kilka lat w szkole aby zrozumieć artykuł o teorii pól kwantowych, jednak wystarczy trzydzieści sekund, aby sprawdzić trudne słowo w słowniku.]

Zły projekt: (The design barrier)

Niektórzy uważają, iż aby strona była łatwo dostępna, musi zawierać tylko zwykły tekst. To nieprawda! Prawdą jest, że (dobrze oznaczony) tekst jest najlepszą alternatywą dla nietekstowych elementów strony. Ale równie łatwe jest stworzenie strony z samym tekstem, która i tak będzie niedostępna dla wielu użytkowników z powodu złego rozmieszczenia tekstu. Przykładowo, użycie elementu TABLE, aby tekst wyglądał jak w kolumnach gazety, może przysporzyć wielu użytkownikom masę kłopotów. Dotyczy to szczególnie ludzi z upośledzeniem wzroku, którzy aby wysłuchać treści strony, używają technologii wspomagających, tzw. czytników ekranu. Innym przykładem projektu utrudniającego dostępność jest złożony arkusz kalkulacyjny, w którym tekst zawija się w komórkach, a rzędy i kolumny są zmyślnie połączone dla ukazania związku między informacjami. Użytkownicy niewizualni oraz ci, których przeglądarka nie wyświetla tabel, będą mieć mały pożytek z takiej strony

Można zmniejszyć liczbę problemów związanych z projektowaniem stron. W specyfikacjach XHTML i XML sporządzonych przez W3C wymieniono wiele informacji i sposobów umożliwiających przystosowanie stron dla użytkowników o różnych wymaganiach. Użycie kaskadowych arkuszy stylów (CSS) znacznie ułatwia dostęp do informacji na stronie, gdyż pozwala autorowi na kompletne oddzielenie wyglądu lub układu strony od jej treści. Użytkownik, który chce jedynie przejrzeć treść, może to zrobić bez obciążania swojego łącza elementami graficznymi. Oznacza to także, iż treść strony może być wyświetlana na różne sposoby i na różnych urządzeniach bez utraty znaczenia. Tę samą stronę można wyświetlić na czytniku braillowskim, dużym monitorze lub jednolinijkowym wyświetlaczu pagera; może też ona być przeczytana przez syntezator mowy, gdy użytkownik chce przejrzeć zawartość strony jadąc rano do pracy.

To nie mój problem: (The "Somebody else's problem" barrier)

Niestety, większość stron, szczególnie tych, które są częścią obszernych witryn, jest generowana automatycznie przez systemy zarządzania treścią (CMS). Ponadto, działający pod presją czasu autorzy stron internetowych używają ogólnodostępnych narzędzi do konwersji dokumentów na kod HTML. Niestety, w obu przypadkach, wygenerowany rezultat nie zawsze spełnia kryteria dostępności. Istnieje ryzyko, iż obrazom nie zostanie przypisany tekst alternatywny; do oddania pierwotnego wyglądu dokumentu zostaną użyte niepoprawne elementy, i tak dalej. Aby zapewnić całkowitą dostępność strony, autor lub osoba zarządzająca musi wykazać się inicjatywą i wyczyścić kod z elementów o niskiej jakości. W ramach Inicjatywy Dostępności do Sieci, Konsorcjum World Wide Web przygotowało listę wskazówek dla autorów stron oraz narzędzia do konwersji, które pomogą zmniejszyć tę przeszkodę.

Najnowsze oznacza najlepsze: (The "Latest is greatest!" barrier)

Mimo najszczerszych chęci, podążanie za najnowszymi zmianami w technologii jest kłopotliwe dla osób zajmujących się dostępnością stron internetowych. Strona stworzona za pomocą najnowszych języków i aplikacji wymaga od użytkownika posiadania najnowszego sprzętu lub najnowszej wersji przeglądarki, a to powoduje wciąż te same problemy. Nie widzę nic złego w byciu nowatorskim projektantem stron internetowych. Wszak postępy w technologiach internetowych często przyczyniają się do poprawienia dostępności stron dla określonych grup użytkowników. Jednocześnie postęp może być barierą dla wielu innych osób. Trzeba się upewnić, że informacje, które chcemy przekazać naszym odbiorcom, nie zaginą tylko dlatego, że użytkownicy (w przeciwieństwie do nas) nie mieli dostępu do konkretnej technologii. Korzystanie z technicznych nowinek jest jak najbardziej wskazane, ale należy upewnić się, że nie stawia to części użytkowników na przegranej pozycji. W ramach Inicjatywy Dostępności do Sieci Konsorcjum W3C przygotowało informacje dotyczące osiągnięcia tego względnie prostego celu.

Jeżeli faktycznie lubisz nowinki i projektujesz dynamiczne aplikacje w stylu Web 2.0, W3C przygotowuje właśnie wskazówki, jak uczynić aplikacje typu RIA (Rich Internet Applications) bardziej dostępnymi.

Ojej, nie wiedziałem!: (The "I didn't know that!" barrier)

Jeśli czytasz tę stronę... to już wiesz! Dzięki Inicjatywie Dostępności do Sieci oraz licznym i różnorodnym grupom w nią zaangażowanym, coraz więcej użytkowników dowiaduje się o potrzebie i korzyściach projektowania dostępnych stron internetowych. W Kanadzie i Stanach Zjednoczonych powstają inicjatywy mające na celu zwiększenie dostępności państwowych stron internetowych. Władza na każdym szczeblu ma obowiązek (a często i poparcie społeczne) zapewnienia obywatelom równego dostępu do informacji i usług.